Dołącz do czytelników
Brak wyników

Food Forum Extra

12 lipca 2019

DODATEK NR (Październik 2017)

Badania laboratoryjne w gabinecie dietetyka. Choroby tarczycy o podłożu autoimmunizacyjnym. Przewlekłe zanikowe zapalenie tarczycy oraz choroba Gravesa-Basedowa

0 97

Według Thyroid Federation International ponad 300 mln osób na świecie boryka się z problemem z tarczycą i połowa z nich nie jest tego świadoma. Do najczęstszych zaburzeń pracy tarczycy o podłożu autoimmunizacyjnym zalicza się chorobę Gravesa-Basedowa (nadczynność) oraz przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy określane mianem choroby Hashimoto. Pięć razy częściej dotyczą one kobiet niż mężczyzn, na co m.in. wpływ ma odmienna gospodarka hormonalna (estrogeny). U podstaw tych chorób leżą nieprawidłowości w pracy układu odpornościowego, który kieruje swoje działanie przeciwko tkankom gospodarza. Odpowiednie zmiany w sposobie odżywiania, trybie życia oraz otaczającym nas środowisku, dobrane w sposób indywidualny, poprawiają nie tylko komfort życia pacjentów, ale także wprowadzają chorobę w stan remisji.

Objawy niedoczynności tarczycy

Podczas konsultacji dietetycznej pacjenci z niedoczynnością tarczycy najczęściej wymieniają takie objawy jak: przyrost masy ciała niewynikający ze zmiany sposobu odżywiania czy aktywności, problemy z nadmiernym wypadaniem włosów, dotkliwe zmęczenie, uczucie ciężkości po posiłku, zaburzenia trawienne ze strony przewodu pokarmowego, problemy z koncentracją, tzw. mgła mózgowa (brain fog), zmienny nastrój czy brak tolerancji wysiłku fizycznego. Do znaków ostrzegawczych, które na wiele lat przed wystąpieniem pełnoobjawowej niedoczynności powinny wzbudzić czujność, zalicza się m.in.: 

  • chorobę refluksową przełyku,
  • trądzik, 
  • ADD/ADHD,
  • stany lękowe,
  • artretyzm,
  • astmę,
  • niedobór witaminy B12,
  • zaburzenia koncentracji,
  • depresję,
  • zaburzenia trawienia,
  • egzemę,
  • chroniczne zmęczenie pomimo odpowiedniej ilości snu,
  • wypadanie włosów,
  • bóle głowy,
  • bezpłodność czy mięśniaki macicy. 

Geny załadowują pistolet, środowisko naciska spust   

Jaki czynnik powoduje atak autoimmunologiczny? Co upośledza funkcję układu odpornościowego, który zaczyna traktować nas jako wroga? Nie znamy jednoznacznej odpowiedzi na postawione pytania. Doktor Alessio Fasano, światowej sławy gastroenterolog oraz specjalista w leczeniu celiakii i chorób autoimmunologicznych, porównuje proces tworzenia się choroby autoimmunologicznej do trójnogiego stołka. Twierdzi, że muszą zostać spełnione trzy warunki, takie jak predyspozycja genetyczna (choroby autoimmunologiczne u najbliższych krewnych), rozszczelniona bariera jelitowa oraz czynnik wyzwalający (toksyny środowiskowe, metale ciężkie czy nadmierny stres), aby choroba z autoagresji uległa manifestacji. 

 

Ryc. 1. Teoria trójnogiego stołka dra Alessio Fasano.
Źródło: www.japonskimotyl.pl


W jaki sposób zanieczyszczenie najbliższego otoczenia może wpływać na układ obronny? Okazuje się, że toksyny (rtęć stosowana w plombach amalgamatowych, ołów, arszenik czy bisfenol A zawarty w puszkach do przechowywania żywności) powodują atrofię grasicy, tym samym uniemożliwiając produkcję odpowiedniej liczby limfocytów T regulatorowych. Dodatkowo zaburzają pracę głównych centrów energetycznych organizmu – mitochondriów, a także konwersję hormonu T4 do T3 (aktywnego biologicznie). Doktor Amy Myers, autorka książki Możesz wyleczyć choroby autoimmunologiczne porównuje organizm do filiżanki, którą toksyny napełniają kropla po kropli. „Gdy układasz solidny kawałek pieczonego kurczaka i świeżych warzyw na plastikowej tacy i podgrzewasz całość w piekarniku – kap. Gdy kupujesz wodę mineralną w plastikowej butelce z biurowego automatu z napojami – kap. Gdy na umówioną kolację wkładasz ubranie, które wróciło z pralni chemicznej – kap. Gdy w swoim ulubionym barze sushi zamawiasz danie z tuńczykiem – kap. Gdy na noc nakładasz na twarz krem oparty na parabenie propylu – kap, kap, kap”. Jak twierdzi Amy Myers, rozwój choroby autoimmunologicznej może być efektem „przepełnienia filiżanki” wykraczającego ponad możliwości detoksykacyjne organizmu. Doktor Izabella Wentz, autorka książki Hashimoto’s thyroiditis, Lifestyle Interventions for Finding and Treating the Root Cause, podkreśla rolę nadmiernego stresu, który wspólnie z niedoborami pokarmowymi oraz rozszczelnionym jelitem leży u podstaw choroby i jest odpowiedzialny za jej kontynuację. Liczne badania naukowe pokazują, że chroniczny stres:

  • hamuje funkcje trawienne,
  • zmniejsza rozmiar tkanki limfatycznej oraz krążących w krwiobiegu komórek układu białokrwinkowego (limfocytów, eozynofili, bazofili, monocytów),
  • blokuje odpornościową odpowiedź komórkową czy generuje cytokiny prozapalne.

Do czynników rozwoju choroby zalicza się również infekcje wirusowe (obecność wirusa Epsteina-Barr wykazano u 80% chorych na Hashimoto) czy bakteryjne (Helicobacter pylori, Yersinia enterocolitica) oraz choroby odkleszczowe (Lyme disease). Badania kliniczne, przeprowadzone w 2015 r. w Polsce, wykazały w tarczycy obecność wirusa Epsteina-Barr (EBV) u 80% chorych z Hashimoto i u 62,5 % osób z chorobą Gravesa-Basedowa. Grupa kontrolna nie wykazała obecności wirusa EBV w tarczycy [11].
 

Ryc. 2. Czynniki wpływające na rozwój niedoczynności tarczycy Hashimoto


Diagnostyka choroby Hashimoto 

Należy pamiętać, że Hashimoto to choroba o podłożu autoimmunologicznym, angażująca nadmiernie cały układ odpornościowy. Odczuwalne objawy mogą wynikać z upośledzenia funkcji detoksykacyjnych wątroby, achlorhydrii żołądka, dysbiozy jelitowej czy uszkodzenia komórek mikrogleju oraz móżdżku. Podstawowe badania laboratoryjne umożliwiają diagnostykę tej choroby. Na co dietetyk powinien zwrócić uwagę, analizując wyniki pacjenta podczas pierwszej konsultacji?

Panel tarczycowy

W diagnostyce laboratoryjnej czynności tarczycy ważna jest ocena stężenia tyreotropiny (TSH) i wolnej tyroksyny (fT4), bowiem zmiany stężenia TSH w surowicy są najczulszym wskaźnikiem zaburzeń czynności tarczycy, a fT4 jest głównym produktem metabolicznym gruczołu tarczowego. Wzrost hormonu TSH (hormonu produkowanego w przysadce mózgowej) jest najwcześniejszym wskaźnikiem niedoczynności tarczycy. Zwiększa się u jednej trzeciej osób w stanie eutyreozy i u osób z objawami klinicznymi niedoczynności tarczycy, wśród których wiele ma prawidłowe T4 i T3.

Obowiązujący obecnie zakres normy TSH mieści się w przedziale wartości od 0,2–0,4 do 4,0–4,5 mIU/l. 

 

Ryc. 3. Wynik pacjentki Centrum Dietetyki Funkcjonalnej w Bydgoszczy z chorobą Hashimoto


Okazuje się, że wyznaczony zakres referencyjny (szczególnie górna granica) nie jest miarodajny diagnostycznie. Amerykańska Narodowa Akademia Biochemii Klinicznej (National Academy of Clinical Biochemistry – NACB) postuluje, aby górna norma TSH wynosiła w przyszłości 2,5 mIU/l, powołując się na fakt, że ponad 95% zdrowych ochotników bez osobistych i rodzinnych wywiadów choroby tarczycy, wola, seronegatywnych dla przeciwciał antyperoksydazowych (anty-TPO, anti-thyroperoxidase antibodies) i antytyreoglobulinowych (anty-Tg, anti-thyroglobulin antibodies) oraz niezażywających leków ma stężenie TSH w przedziale wartości 0,4–2,5 mIU/l. W wielu przypadkach stężenie TSH powyżej 2,5 mIU/l wskazuje na obecność utajonej choroby tarczycy, np. zapalenia typu Hashimoto. Słuszność takiego stanowiska zdają się potwierdzać wyniki badania Whickham, w którym prowadzono prospektywną 20-letnią obserwację liczącej 2779 osób 
dorosłej populacji angielskiej. Wykazano, że wartość TSH powyżej 2,0 mU/L jest związana ze zwiększonym ryzykiem rozwoju niedoczynności tarczycy w ciągu 20 lat. Opublikowane w 2006 r. australijskie badanie populacyjne (Busselton Study) oparte na materiale 2115 dorosłych i posługujące się czulszymi metodami analitycznymi potwierdziło częste występowanie dodatnich anty-TPO w wyższych przedziałach wartości TSH: u 63% badanych z TSH powyżej 4,0 mIU/L vs. u 7,8% badanych z TSH poniżej 4,0 mIU/L. Ważnym diagnostycznie parametrem jest poziom przeciwciał anty-TPO (> 90% – czułość i swoistość) oraz anty-TG (36% – czułość i 98% – swoistość). Znaczące miano przeciwciał anty-TPO (> 10 × górny zakres normy) wskazuje na chorobę Hashimoto oraz poporodowe zapalenie tarczycy. Specjaliści medycyny funkcjonalnej podkreślają znaczenie podwyższonych przeciwciał anty-TG w diagnostyce początkowego etapu rozwoju choroby Hashimoto. Niestety nie zawsze przeciwciała ulegają podwyższeniu, a wartość TSH przekracza 2,5 mIU/l. Jakie badanie zasugerować pacjentowi w takiej sytuacji? Badaniem pomocnym, wykluczającym bądź potwierdzającym niedoczynność tarczycy Hashimoto, jest USG tarczycy. W obrazie tarczycy widoczne są nacieki limfocytarne, obniżona echogeniczność oraz wzmożone przepływy. Objętość tarczycy ulega obniżeniu ze względu na produkcję przez organizm swoistych przeciwciał antyTPO oraz anty-TG. 
 

Ryc. 4. Prawidłowa objętość tarczycy według WHO


Według najnowszych badań tylko u 37% dzieci w początkowej fazie choroby można zauważyć zmiany w ultrasonograficznym obrazie tarczycy. U 50% w ciągu siedmiu miesięcy pojawia się charakterystyczny dla Hashimoto obraz tarczycy. Niekiedy nawet po czterech latach zmiany są niezauważalne. W takiej sytuacja warto kontrolować poziom TSH oraz miano przeciwciał. 

Nie tylko panel tarczycowy może być sugestywny pod kątem diagnostyki niedoczynności tarczycy o podłożu autoimmunizacyjnym. Powinniśmy również przyjrzeć się podstawowym wynikom biochemicznym, takim jak morfologia z rozmazem oraz lipidogram pacjenta. Podwyższone stężenie eozynofilii (granulocytów kwasochłonnych) oraz monocytów może wskazywać na chorobę autoimmunologiczną (w konfrontacji z pozostałymi badaniami biochemicznymi pacjenta). U pacjentów często obserwuje się niskie stężenie ferrytyny (magazynu ustrojowego żelaza), niedobór żelaza (niskie MCV, MCH, podwyższona transferryna i TIBC) bądź kwasu foliowego i/lub witaminy B12 (MCV i MCH powyżej górnego zakresu referencyjnego). Transaminazy wątrobowe (ASP, ALT) mogą ulec podwyższeniu, wskazując na utrudnione procesy detoksykacyjne zachodzące w wątrobie. Warto zwrócić również uwagę na wartość GGTP (gamma-glutamylotransferazy), enzymu wątrobowego wpływającego na metabolizm glutationu, silnego przeciwutleniacza w organizmie. Wartość GGTP powyżej 30 U/l jest skorelowana z wyższym ryzkiem chorób autoimmunizacyjnych. 

W lipogramie natomiast najczęściej zauważalne są nieprawidłowe stosunki pomiędzy frakcjami HDL a LDL (często zbliżone do siebie wartości). Przy ocenie gospodarki węglowodanowej widoczne są inulinooporność oraz nieprawidłowa tolerancja glukozy. Dodatkowo analizując wyniki badań pacjentów z zanikowym zapaleniem tarczycy Hashimoto, można zauważyć szereg niedoborów składników mineralno-witaminowych. Do najczęściej występujących zalicza się: selen, witaminę D3, B1 (tiaminę) i B12, ferrytynę oraz magnez. Warto pamiętać, że badanie selenu, magnezu czy innych minerałów z surowicy nie jest w pełni miarodajne. Przykładowo stężenie wapnia w surowicy na zasadzie homeostazy jest utrzymywane w zakresie referencyjnym, pomimo że pacjent może borykać się z jego niedoborem od dłuższego czasu. Jego stężenie w surowicy będzie kompensowane za pomocą wapnia, pozyskiwane z kości czy zębów. Badanie, które może być pomocne w celu określenia mineralizacji organizmu pacjenta oraz odpowiednich stosunków minerałów względem siebie, szczególnie wapnia do potasu (świadczących o pracy tarczycy) oraz sodu do magnezu (określających pracę nadnerczy), jest analiza pierwiastkowa włosa. Dodatkową zaletą tego badania jest informacja o koncentracji metali ciężkich w organizmie. Wykonując analizę włosa u pacjentów z autoimmunizacją jednostką chorobą, najczęściej zauważam przekroczone stężenie aluminium, rtęci czy arsenu. 
 

Ryc. 5. Wynik badania analizy pierwiastkowej włosa pacjenta Centrum Dietetyki Funkcjonalnej w Bydgoszczy z chorobą Hashimoto
wykonanej w laboratorium Lifelinediag


Jednym z najbardziej odczuwalnych u pacjentów z Hashimoto jest niewystarczający poziom witaminy D3. Badania przeprowadzone w Turcji wykazały, że 92% pacjentów z autoimmunizacyjną niedoczynnością tarczycy miało niedobór witaminy D. Kolejne badania przeprowadzone w 2013 r. wykazały, że niskie stężenie tej witaminy było skorelowane z wyższym mianem przeciwciał anty-TPO oraz odczuciem chronicznego zmęczenia przez pacjentów, szczególnie w drugiej połowie dnia. Optymalne stężenie witaminy D3 przy chorobie Hashimoto to zakres 60–80 ng/ml. Zwiększone ryzyko niedoboru tej witaminy obserwuje się u osób stosujących plan żywieniowy ograniczający tłuszcze oraz z zaburzeniami wchłaniania. Przed włączeniem witaminy D3 w formie suplementu należy sprawdzić jej metabolit w surowicy – badanie 25(OH)D3 – i ponownie po trzech miesiącach przyjmowania, aby upewnić się, że jej poziom jest optymalny. Należy pamiętać o włączeniu w odpowiedniej dawce witaminy K2 oraz A podczas wyrównywania niedoboru witaminy D3. Komponując plan żywieniowy dla pacjenta z chorobą Hashimoto trzeba również zwrócić uwagę na stężenie witaminy B12 w surowicy. Jej długotrwały niedobór może prowadzić do: zmęczenia, zaburzeń nastroju, problemów neurologicznych, upośledzenia funkcji trawiennych, mgły mózgowej, mrowienia kończyn, napadów drgawkowych czy anemii. Bezpieczną formą tej witaminy dla pacjentów z Hashimoto jest metylokobalamina podawana podjęzykowo. Wartość optymalna w surowicy dla witaminy B12 to 700–800 pg/ml.

Parametrem, na który należy zwrócić uwagę, jest ferrytyna – białko mówiące o zapasach ustrojowych żelaza. Niedobór ferrytyny występuje często u kobiet miesiączkujących i tych po porodzie, a jest to spowodowane utratą dużej ilości krwi. Dodatkowo na jej niedobór narażone są osoby z zespołem SIBO (przerost bakteryjny w jelicie cienkim), Helicobacter pylori oraz u których występuje niski poziom kwasu żołądkowego. Osoby na diecie wegańskiej/wegetariańskiej, z niedoborem manganu i u których występują zatrucie miedzią i metalami ciężkimi również są narażone na niskie poziomy ferrytyny. Optymalne stężenie ferrytyny u kobiet wynosi od 12 do 150 ng/ml. Według niektórych ekspertów poziom ferrytyny co najmniej 40 ng/ml jest wymagany, aby zahamować wypadanie włosów, a poziom powyżej 70 ng/ml jest niezbędny, aby włosy zaczęły odrastać. Optymalny poziom ferrytyny wymagany do prawidłowej funkcji tarczycy wynosi od 90 do 110 ng/ml.

Poszerzona diagnostyka:

  • stężenie selenu oraz cynku w surowicy,
  • poziom fosfatazy alkalicznej (wartość poniżej 70 U/l sugeruje niedobór cynku),
  • poziom witaminy B12 (bądź kwasu metylomalonowego) oraz kwasu foliowego,
  • stężenie homocysteiny (wartość optymalna oscyluje między 7 a 9 µmol/l),
  • testy na utajone nadwrażliwości pokarmowe w klasie IgG lub IgG/IgA,
  • badanie mikrobioty jelitowej oraz badania w kierunku przerostu Candida spp.,
  • dobowa krzywa kortyzolu,
  • krzywa cukrowa i insulinowa (niewskazana przy glukozie na czczo > 120 mg/dl),
  • Yersinia enterocolitica w klasie IgA i IgG,
  • Clostridium difficile, antygen GDH i toksyna A/B w kale,
  • dominacja układu Th1/Th2,
  • mutacja genu MTHFR,
  • diagnostyka w kierunku pasożytów przewodu pokarmowego. 

Pacjenci chorujący na choroby autoimmunologiczne często wykazują mutację genu MTHFR odpowiedzialnego m.in. za tworzenie postaci aktywnych kwasu foliowego, witaminy B12 oraz przekształcania homocysteiny do metioniny czy eliminacji nadmiaru histaminy. W Polsce można zbadać tylko dwa polimorfizmy tego genu: 677 oraz 1298. 

Praktyczne wnioski: 

  • Sygnałem sugerującym subkliniczną niedoczynność tarczycy jest wartość TSH przekraczająca 2,5 mlU/l.
  • Kobiety planujące prokreację powinny utrzymywać wartość TSH w przedziale 1,0–1,5 2,5 mlU/l.
  • W celu potwierdzenia choroby Hashimoto powinno wykonywać się badanie ultrasonograficzne.
  • Przeciwciała anty-TPO są w 90% swoiste dla niedoczynności tarczycy Hashimoto. 

Pięć etapów Hashimoto

W rozwoju Hashimoto można wyróżnić pięć etapów. Oznacza to, że na każdym z nich można przeprowadzić interwencje, które zapobiegną rozwojowi niedoczynności tarczycy.

1. Predyspozycja genetyczna
W początkowej fazie osoby predysponowane genetycznie nie chorują, ponieważ nie zostały wyeksponowane na działanie czynników wyzwalających. Badania laboratoryjne TSH, fT3/fT4, przeciwciała i obraz gruczołu tarczycowego są w normie. 
 

Ryc. 6. Ciąg przyczynowo-skutkowy choroby Hashimoto.
Źródło: www.tarczycahashimoto.pl


2.  Nacieki limfocytarne w tarczycy 
W Hashimoto występują nacieki limfocytów w tarczycy. W małych ilościach komórki te odgrywają ważną rolę obronną przed patogenami, ale zbyt duża ich liczba oznacza nadmierne pobudzenie układu immunologicznego. Uważa się, że komórki te pojawiają się w tarczycy w celu usunięcia obumarłych i chorych komórki, ale w pewnym momencie zaczynają atakować zdrowe tkanki tarczycy. W tym wczesnym stadium Hashimoto zwykle występuje podwyższony poziom przeciwciał. U ponad 90% pojawią się przeciwciała anty-TPO, a u 80% będą to przeciwciała anty-Tg. Zdarza się też, że choroba przebiega bez obecności przeciwciał, ale biopsja tarczycy czy badanie USG wykażą zmiany charakterystyczne dla Hashimoto. Etap ten może trwać dziesiątki lat i dopóki tarczyca nie zostanie na tyle uszkodzona, aby wystąpiły zmiany w poziomie hormonów, TSH, T3/T4 będą w normie. Chociaż nie obserwuje się zmian w badaniach biochemicznych krwi, to mogą się już pojawić pierwsze objawy, takie jak: niepokój, zmęczenie, zmiany nastroju, problemy z wagą czy mgła mózgowa. Organizm stara się utrzymać właściwy poziom hormonów i odbywa się to kosztem jego innych funkcji. Dodatkowo często pojawiają się problemy z przewodem pokarmowym (sugerujące zespół jelita drażliwego). Jest to idealny okres, aby wprowadzić zmiany trybu życia i wyeliminować czynniki wyzwalające.

3. Subkliniczna niedoczynność tarczycy
Następny etap Hashimoto określany jest postacią subkliniczną niedoczynności tarczycy. Na tym etapie TSH może być nieznacznie podwyższone (3–10), natomiast poziom fT3 i fT4 jest w normie referencyjnej. Tarczyca nadal jest zdolna do kompensowania niedoborówi produkuje wystarczającą liczbę hormonów, ale pojawia się wiele objawów niedoczynności tarczycy. Przeciwciała anty-TPO oraz anty-TG są zwykle wyższe niż w drugim etapie, ponieważ zwiększa się proces zapalny w tarczycy.

4. Pełnoobjawowa niedoczynność tarczycy
Tarczyca przestaje wydajnie spełniać swoje funkcje. Zostaje zniszczona do tego stopnia, że nie jest już zdolna do wytwarzania hormonów. Poziom TSH jest podwyższony, obniża się fT3 i fT4. Poziom przeciwciał jeszcze bardziej się podwyższa, ale nie jest to regułą. Najczęściej w tej fazie dochodzi do rozpoznania choroby. Przy pełnoobjawowej niedoczynności tarczycy chorzy wymagają leczenia hormonalnego, aby zapobiec poważnym konsekwencjom zdrowotnym.

5. Progresja choroby. Zespół nakładania się kilku jednostek autoimmunizacyjnych 
Osoby borykające się z Hashimoto są narażone również na inne choroby autoimmunologiczne. Należą do nich celiakia, łuszczyca, reumatoidalne zapalenia stawów, toczeń, stwardnienie rozsiane i wiele innych. Negatywnie zaktywowany układ immunologiczny kieruje swój atak ku innym tkankom. Może to być jelito cienkie w celiakii albo stawy w reumatoidalnym zapaleniu stawów. Na tym etapie choroby osoby będą leczone hormonami tarczycy i ich wyniki badań laboratoryjnych się unormują: TSH, fT3/fT4. Nie wpłynie to jednak na zahamowanie progresji choroby autoimmunologicznej. W niektórych przypadkach, takich jak: niewłaściwe leczenie, powiększenie tarczycy, znacznie podwyższone przeciwciała, choroba Gravesa-Basedowa, guzki tarczycy, rak tarczycy, lub w sytuacji kiedy występują trudności w zbalansowaniu hormonów i pojawienie się naprzemiennych objawów nadczynności i niedoczynności, lekarze rekomendują chirurgiczne usunięcie tarczycy. Zabieg ten wyeliminuje przeciwciała, ale nie zatrzyma procesu autoimmunologicznego. U osób po usunięciu tarczycy pojawia się reumatoidalne zapalenie stawów albo inna jednostka autoimmunologiczna. 

Wskazówki żywieniowe

Poszukując zaleceń żywieniowych przy chorobie Hashimoto, najczęściej można znaleźć informacje dotyczące diety: bezglutenowej, wykluczającej jod, Feingolda, GAPS, paleo, autoimmunologicznej, bezsojowej, bezmlecznej, z niskim FODMAPs, ekologicznej dla ciała, Candida czy eliminacyjnej. Ostatnia z nich zdaje się mieć największą wartość – wyklucza się produkty nietolerowane przez pacjenta, uszczelniając równocześnie barierę jelitową. Pionierskie badania mgr Dominiki Gier, założycielki poradni GR MED w Sopocie oraz doktorantki prowadzącej badania dotyczące oceny częstości występowania IgG zależnych nietolerancji pokarmowych u pacjentek z Hashimoto pozwoliły określić „wielką piątką” produktów najczęściej nietolerowanych przez kobiety ze stwierdzoną niedoczynnością. Na pierwszym miejscu pojawiła się pszenica (92%), następnie jajo kurze (84%), drożdże piekarnicze i piwowarskie (66%), mleko krowie (66%) oraz gluten (49%).
 

Ryc. 7. Najczęstsze utajone nadwrażliwości pokarmowe występujące u pacjentów z chorobą
Hashimoto

 

Celem diety w chorobie Hashimoto jest:

  • optymalizacja układu odpornościowego, nerwowego,
  • remisja choroby autoimmunologicznej,
  • regeneracja tarczycy, wątroby oraz nadnerczy,
  • uzupełnienie niedoborów odżywczych,
  • poprawa wchłaniania i stanu jelit. 

Aspekty, na które należy zwrócić uwagę, tworząc plan żywieniowo-suplementacyjny:

  • eliminacja produktów spożywczych promujących atak autoimmunologiczny i rozszczelniających barierę jelitową zawierających: gluten, mleko krowie, nasiona roślin strączkowych, rośliny psiankowate, pestki oraz orzechy, tłuszcze roślinne (zawierające w przewadze kwasy omega-6 mające działające prozapalnie), przetworzone węglowodany, słodziki, kofeinę oraz fluor z herbaty;
  • utajone nadwrażliwości pokarmowe;
  • reakcje krzyżowe z glutenem (kakao, sezam, kazeina, amarantus, kawa, gryka, ryż, żyto, owies, gryka, proso, teff, tapioka, soja, quinoa, konopie, kukurydza, czekolada, drożdże);
  • jakość i pochodzenie produktów spożywczych, unikanie wędzonej oraz zamkniętej w puszce żywności;
  • unikanie suplementów wpływających na stymulację systemu odpornościowego;
  • uszczelnienie bariery jelitowej – włączenie probiotyków (zaczynając od jednoszczepowych) i prebiotyków na podstawie wyników badań mikrobioty jelitowej; badania pokazują, że 20% hormonu T3 (aktywnego biologicznie) jest przekształcane w jelitach, a każde naruszenie flory bakteryjnej może zaburzyć prawidłową pracę tarczycy;
  • uzupełnienie niedoborów selenu, włączając preparat pozbawiony drożdży w odstępie minimum czterech godzin od przyjęcia syntetycznych hormonów tarczycy;
  • uzupełnienie niedoboru witaminy D3 względem poziomu wyjściowego;
  • włączenie kwasów omega-3 (EPA i DHA) w dawce minimum 1000 mg;
  • zadbanie o prawidłowe pH żołądka i regenerację wątroby (ostropest plamisty, N-acetylocysteina). 
     
  • ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy