Dołącz do czytelników
Brak wyników

W gabinecie dietetyka

4 czerwca 2019

NR 6 (Grudzień 2018)

Zawód dietetyka w świetle prawa

0 147

Zdrowie i zdrowy styl życia stają się w dzisiejszych czasach ważne dla wielu z nas. Dlatego coraz częściej korzystamy z usług dietetyków. Udajemy się do nich w celu stworzenia diety dopasowanej do naszego stanu zdrowia i odczuwanych dolegliwości albo po prostu chcemy profilaktycznie zadbać o nasze zdrowie. Można nawet stwierdzić, że chodzenie do dietetyka stało się pewnego rodzaju modą. Ale czy zastanawialiśmy się kiedyś nad tym, kto może określać się mianem dietetyka? Czy należy ukończyć studia, a może wystarczy jedynie odbyć odpowiedni kurs lub szkolenie? Czy zawód dietetyka został uregulowany w polskim systemie prawnym tak jak inne zawody, które mają wpływ na nasze zdrowie, takie jak np. lekarz, dentysta, ratownik medyczny, farmaceuta czy pielęgniarka?


Zawód dietetyk – co mówią o nim przepisy?


Próżno szukać ustawy o zawodzie dietetyka, mimo że w Polsce od lat w obrocie prawnym funkcjonuje ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty czy też ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej. Przecież dietetyk również posiada wpływ na ludzkie zdrowie, a odpowiednio skomponowana dieta często okazuje się kluczowym elementem w leczeniu wielu chorób. Pomimo braku aktu o randze ustawy w naszym systemie prawnym można odnaleźć rozporządzenia, które jedynie w częściowy sposób regulują warunki wykonywania zawodu dietetyka. W klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy dietetyk został zakwalifikowany do grona specjalistów ochrony zdrowia [1].
Rozporządzenie regulujące kwalifikacje pracowników w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami dokonuje rozróżnienia na pięć stanowisk powiązanych z dietetyką: starszy asystent dietetyki, asystent dietetyki, młodszy asystent dietetyki, starszy dietetyk i dietetyk [2]. Dla każdego ze stanowisk ustawodawca szczegółowo określił wymagane kwalifikacje oraz wymóg przepracowania określonej liczby lat w zawodzie. Dla starszego asystenta dietetyki jest to odpowiednio siedem lat pracy w zawodzie dietetyka lub co najmniej stopień naukowy doktora z zakresu dietetyki, dla asystenta dietetyki – pięć lat pracy w zawodzie dietetyka, dla młodszego asystenta dietetyki oraz starszego dietetyka – trzy lata pracy w zawodzie dietetyka. Jeżeli zatem dietetyk chce podjąć zatrudnienie w tego rodzaju podmiocie, musi spełnić wszystkie wymogi opisane w rozporządzeniu. 
Innym aktem prawnym, w którym można znaleźć wzmiankę o dietetyku, jest rozporządzenie regulujące świadczenia gwarantowane z zakresu rehabilitacji leczniczej [3]. Dietetyk został tam wymieniony łącznie z personelem pielęgniarskim, fizjoterapeutą, lekarzem i psychologiem, jako osoba uprawniona do realizacji niektórych świadczeń gwarantowanych.
Można więc zauważyć, że regulacje prawne związane z zawodem dietetyka są jedynie fragmentaryczne. Co prawda, od wielu lat środowisko zawodowe dietetyków zgłasza postulaty ustawowego uregulowania zasad wykonywania swojego zawodu, jednak do dzisiaj tego nie uczyniono.
Warto wspomnieć, że na skutek prowadzonych prac legislacyjnych powstał m.in. projekt ustawy o niektórych zawodach medycznych i zasadach uzyskiwania tytułu specjalisty w innych dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia. Treść tego aktu zawiera szczegółowo określone kwalifikacje zawodowe, którymi winien legitymować się dietetyk, oraz zakres zadań, do wypełniania których uprawnione są osoby wykonujące poszczególne zawody medyczne. Uzasadnieniem dla prób ustawowej regulacji zawodu dietetyka jest odpowiedzialność za ludzkie zdrowie i życie, jaka wiąże się z wykonywaniem tego rodzaju działalności. Zdarza się bowiem, że osoby pracujące jako dietetycy wykonują swój zawód na zasadzie przyuczania do zawodu dopiero na objętym stanowisku pracy. W związku z tym ujednolicenie zasad określających dostęp do zawodu dietetyka pozwoliłoby na ograniczenie zagrożeń wynikających z braku odpowiednich kwalifikacji do jego wykonywania [4]. 


Jakie kwalifikacje powinien posiadać dietetyk


Niestety, nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Wykonywanie zawodu dietetyka w najpełniejszym zakresie jest związane z ukończeniem studiów wyższych (licencjackich bądź magisterskich) na kierunku dietetyka. Istotną kwestią jest brak możliwości nabycia kwalifikacji zawodowych dietetyka w wyniku ukończenia studiów podyplomowych. Zastosowanie ma ogólna zasada, że w zakresie studiów podyplomowych można podnosić posiadane kwalifikacje, a nie uzyskiwać nowy tytuł zawodowy [5]. Na marginesie warto również dodać, że niegdyś kształcenie dietetyków odbywało się także na poziomie szkolnictwa średniego. 
Należy zwrócić uwagę, że ukończenie odpowiednich studiów nie jest jedyną drogą do uzyskania uprawnień dietetyka. Brak kompleksowej regulacji w zakresie warunków posługiwania się tym tytułem zawodowym i dostępu do zawodu dietetyka powoduje bowiem, iż ukończenie różnego rodzaju szkoleń lub kursów z zakresu dietetyki może stanowić podstawę do mianowania się dietetykiem. Szczegółowe wymagania związane z kwalifikacjami zawodowymi (m.in. ukończenia studiów wyższych bądź szkoły policealnej publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskanie tytułu zawodowego dietetyka lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie dietetyka) obecnie dotyczą jedynie osób wykonujących zawód dietetyka na rzecz podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami.
Zdobycie odpowiedniego wykształcenia w zakresie dietetyki może mieć wpływ nie tylko na możliwość zatrudnienia we wskazanych podmiotach, ale także na członkostwo w różnego rodzaju towarzystwach i stowarzyszeniach zrzeszających dietetyków, takich jak Polskie Towarzystwo Dietetyki, które przyjmuje w poczet swoich członków jedynie osoby, które spełniają jedno z poniższych wymagań:

  • ukończenie studiów wyższych na kierunku dietetyka zgodnie ze standardami kształcenia określonymi w odrębnych przepisach i uzyskanie tytułu licencjata lub magistra na tym kierunku,
  • rozpoczęcie przed 1 października 2007 r. studiów wyższych w specjalności dietetyka, obejmujących co najmniej 1784 godziny kształcenia w zakresie dietetyki i uzyskanie tytułu licencjata lub magistra, 
  • rozpoczęcie przed 1 października...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy