Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta dla skóry

2 września 2020

NR 4 (Sierpień 2020)

Nutrikosmetyki – suplementy diety dla skóry

26

Wpływ odżywiania na zdrowie człowieka został odkryty już w starożytności, czego dowodem są słowa Hipokratesa:„Niech żywność będzie lekarstwem, a lekarstwo – żywnością”. Stwierdzenie to traktuje sposób odżywiania jako element profilaktyki zdrowia całego organizmu, w tym jego największego organu, jakim jest skóra [1]. 

POLECAMY

Nutrikosmetyk – produkt spożywczy czy kosmetyk?

Liczne badania naukowe wskazują, że dobrze zbilansowane odżywianie w znacznym stopniu wpływa na zdrową kondycję skóry. Deficyty składników odżywczych w diecie powodują szereg zmian patologicznych nie tylko w organizmie, lecz także w skórze. Wyniki badań sugerują, że dieta jest jednym z egzogennych i modyfikowalnych czynników wpływających na proces przedwczesnego starzenia skóry. Wykazano, że wygląd stanowi jeden z wskaźników stanu zdrowia. Niedobory składników pokarmowych, spożywanie substancji o udowodnionym niekorzystnym działaniu na stan zdrowia, nieprawidłowe proporcje składników odżywczych oraz zbyt duża podaż kalorii mogą stać się jednym z czynników rozwoju chorób skóry oraz chorób żywieniowozależnych. Zmiana sposobu żywieniaz zachowaniem zasad zbilansowanej diety zazwyczaj powoduje poprawę stanu skóry. Ze względu na to, że skóra jest organem, który charakteryzuje się bardzo wysokim wskaźnikiem proliferacji (wskaźnik proliferacji – marker tempa wzrostu i namnażania się komórek), potrzebuje ona odpowiedniej ilości składników pokarmowych, której nie wszystkie osoby mogą swojemu organizmowi dostarczyć [17]. Do czynników, które mogą być przyczyną pojawienia się deficytu składników odżywczych, zalicza się: 

  • stres, 
  • używki, 
  • nieodpowiednią ilość snu, 
  • brak aktywności fizycznej, 
  • nadmierną dawkę promieniowania słonecznego, 
  • starzenie się organizmu [15].

Nutrikosmetyki to grupa produktów zaliczanych do suplementów diety. Zgodnie z przepisami regulowanymi przez Ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. oraz Rozporządzenie Ministra zdrowia z dnia 9 października 2007 r. suplementy diety są produktami spożywczymi, których zadaniem jest wywołanie efektu odżywczego lub innego fizjologicznego oraz uzupełnienie codziennej diety w składniki niedoborowe [13]. Występują w formie, która umożliwia dawkowanie takiego produktu, np. kapsułki, tabletki. Zadaniem nutrikosmetyków jest odżywienie skóry i jej przydatków od wewnątrz oraz uzupełnienie niedoborów składników odżywczych w naszym organizmie. Nutrikosmetyki mogą stanowić zatem idealne dopełnienie zdrowej diety oraz pielęgnacji kosmetycznej skóry [19, 20]. Warto pamiętać, że nutrikosmetyki nie są lekami i nie mogą być stosowane jako produkty lecznicze w zakresie chorób skóry [20]. Współzależność między nutrikosmetykami a lekami, żywnością i kosmetykami przedstawia rys. 1 [6].
 

Rys. 1. Nutrikosmetyki jako element uzupełniający sposób odżywiania
oraz pielęgnację kosmetyczną [6]


Zarówno cały organizm, jak i jego największy organ, jakim jest skóra, potrzebują składników odżywczych oraz wody, aby móc prawidłowo funkcjonować. Odpowiednia ilość oraz proporcje tych składników zostały określone przez Instytut Żywności i Żywienia [19]. 
Prawidłowo zbilansowana dieta u zdrowej osoby dostarcza odpowiednią ilość wymienionych składników. Ze względu na szereg czynników, takich jak stres, używki, nieodpowiednia ilość snu, brak aktywności fizycznej, nadmierna dawka promieniowania słonecznego, starzenie się organizmu zwiększa zapotrzebowanie na ilość dostarczanych składników odżywczych [15]. Dodatkowo wyróżnia się grupy osób szczególnie narażone na wystąpienie niedoborów składników odżywczych. Do tych grup zalicza się dzieci, kobiety w okresie ciąży, osoby starsze, sportowców, osoby chore [3, 10].

Funkcje wybranych elementów budowy skóry

Zdrowa skóra charakteryzuje się tym, że jest odpowiednio nawilżona, jędrna, gładka oraz o jednolitym kolorycie. Za każdy z tych efektów odpowiadają konkretne struktury i substancje obecne w skórze. W tab. 1 przedstawiono najważniejsze substancje warunkujące jej zdrowy i piękny wygląd.

Wpływ wybranych nutrikosmetyków na funkcje skóry

Na rynku kosmetycznym i farmaceutycznym jest dostępnych wiele preparatów zaliczanych do kategorii nutrikosmetyków. Zalicza się je do trzech grup o określonym kierunku działania:

  • substancje deficytowe – stężenie tych substancji zmniejsza się z wiekiem, np. koenzym Q10 [15];
  • substancje przeciwstarzeniowe – przeciwutleniacze spowalniające procesy starzenia się skóry, np. witamina E, luteina, zeaksantyna [15];
  • immunostymulatory – wpływają na procesy odpornościowe skóry, np. kwasy omega-3, probiotyki, których dokładny zakres działania został przedstawiony w tab. 2 [15].
     
Tabela 1. Funkcje poszczególnych elementów budowy skóry
Warstwa skóry i jej kluczowe elementy Funkcja w skórze
Naskórek
  • lipidy naskórka
  • melanocyty (komórki barwnikowe)
  • komórki Langerhansa
  • keratynocyty (komórki naskórka)
  • tworzą nieprzepuszczalną dla wody barierę chroniąca przed odwodnieniem skóry [17]
  • odpowiadają za pigmentację skóry oraz ochronę przed promieniowaniem słonecznym UV [17]
  • odpowiadają za układ odpornościowy skóry SALT (Skin Associated Lymphoid Tissue) [17]
  • ochrona skóry przed czynnikami zewnętrznymi i utrzymanie odpowiedniego poziomu nawilżenia skóry [17]
Skóra właściwa
  • kolagen i elastyna
  • gruczoły łojowe
  • naczynia włosowate i krwionośne
  • nadają skórze wytrzymałość, jędrność, elastyczność [17]
  • odpowiadają za wytwarzanie łoju, wykazują działanie przeciwbakteryjne, utrzymują odpowiedni poziom nawodnienia skóry [17]
  • umożliwiają odżywienie skóry, usuwają produkty przemiany materii [17]

 

...
Tabela 2. Mechanizm działania oraz efekty wybranych nutrikosmetyków
Nazwa składnika aktywnego

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej,
  • Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma,
  • Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online,
  • Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK...
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy