Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dieta na każdą porę roku. Co jeść latem, a co zimą? Jak jeść sezonowo?

Artykuł | 25 lutego 2019 |
19

Ważnym czynnikiem wpływającym na nasz sposób żywienia jest pora roku i związana z tym sezonowa dostępność produktów spożywczych. Zmiany zachodzące wraz z nimi oddziałują na organizm ludzki, dlatego dieta powinna być dostosowana do danego okresu. Zima w zachodnim klimacie to najlepszy czas dla zdrowia. Wywołana przez niższe ciśnienie i temperatury mniejsza aktywność sprawia, że jest to dobry okres do skupienia się na sobie, wzmocnienia ciała i poprawy trawienia. Wiosna to najlepszy czas na oczyszczenie organizmu, lato do spożywania potraw lekko ochładzających, a jesień do gromadzenia energii i przystosowania do zimy. Co warto jeść o danej porze roku, żeby zawsze cieszyć się dobrym zdrowiem?

 

Zima od kuchni

Czas zimowy to szczególnie dla wątroby najbardziej newralgiczny okres w ciągu roku. Panuje zimna i wilgotna aura, noce stają się długie, a światło dociera do powierzchni ziemi na krótszy czas. Dzięki temu rośnie ilość bioenergii vata i kapha. Jednocześnie zwiększa się łaknienie, a organizm potrzebuje więcej energii do ogrzania. Nierzadko przez nadmiar narzucanych sobie obowiązków czujemy się teraz bardziej zmęczeni i ospali. Dlatego właśnie zimą powinniśmy lepiej zadbać o swoją dietę i dostosować ją do warunków panujących za oknem. Najlepsze smaki na zimę to smak słony, gorzki i ostry. Dzięki nim energia głębiej przepływa przez ciało i rozgrzewa od środka. Do smaku słonego zaliczamy sól, kiszonki, sos sojowy, jęczmień, proso. Do smaku gorzkiego należą żyto, owies, seler naciowy, amarantus, cykoria czy różne odmiany sałaty. Z kolei smak ostry reprezentuje czarny pieprz, anyż, kumin, kolendra, cynamon rośliny cebulowe, ostre papryczki, gałka muszkatołowa i koper włoski. Należy jednak pamiętać, żeby nie przesadzać z tym smakiem, ponieważ zbyt duża ilość rozgrzewających pokarmów może wywołać efekt odwrotny od zamierzonego. Przez przekierowanie ciepła w górę i na zewnątrz, dostarczane pożywienie ogrzeje tylko zewnętrzne tkanki ciała i finalnie zimno będzie mocniej odczuwalne. Dodatkowo przy takim szybkim skoku temperatury organizm mocno się wychłodzi. W zimie zdecydowanie częściej powinniśmy jeść ciepłe posiłki. Aby zneutralizować wychładzające właściwości zimnych potraw takich jak sałatki i surówki należy podawać je polane dobrej jakości olejem. Zmianie powinien też ulec sposób gotowania — częściej należy piec, dusić, a nawet smażyć oraz dłużej gotować potrawy. Warto większą uwagę przywiązywać do gęstości pożywienia i używać mniejszej ilości wody. Warzywa przed obróbką termiczną dobrze jest wcześniej drobniej pokroić  oraz systematycznie mieszać potrawy. Zaleca się jeść więcej warzyw z naszego rejonu klimatycznego, które są odporne na zimne pory roku, takie jak brokuły, brukselkę, cebulę, marchew, dynię, rzepę, por, jarmuż czy seler. Jemy również więcej warzyw strączkowych — cieciorkę, fasolę mung. Jednocześnie zmniejszamy ilość owoców surowych na rzecz gotowanych, pieczonych lub gotowanych. W codziennej diecie zwiększamy ilość kasz, kosmosy ryżowej, pestek słonecznika, kukurydzy, gryki, orkiszu i jęczmienia.

 

Wiosna, lato, jesień, zima... i wiosna

Wiosna jest najlepszym czasem na oczyszczenie organizmu ze zgromadzonych zimą toksyn i złogów. Wiosną organizm próbuje również zgromadzić jak najwięcej zimna, by w ten sposób przygotować się na upalne lato. Dieta powinna być bogata w lekkostrawne posiłki, ciepłe napoje oraz lekkie i suche potrawy. Procesy oczyszczania mogą być wspomagane również dzięki piciu ziołowych herbatek z czarnego bzu, imbiru, krwawnika i ajwanu. Warto częściej spożywać kaszę gryczaną i jaglaną, soczewicę, amarantus i quinoi. Potrawy mogą być przyrządzane bez ograniczeń z dodatkiem szparagów, majeranku, rozmarynu, tymianku, papryki, cynamonu, marchewki, chrzanu, bazylii, szałwii i zielonych liściastych warzyw. Na czas wiosny warto ograniczyć ciężkie i oleiste potrawy oraz unikać słodkiego i kwaśnego smaku. Jedyną dozwoloną słodyczą jest miód, najlepiej taki który jest przynajmniej 6-miesięczny. W pozbyciu złogów z organizmu pomogą wiosenne sałatki  z dodatkiem pokrzywy i mniszka lekarskiego.

 

Lato, lato wszędzie…

Lato to zwykle czas upałów, dlatego nie powinno się dodatkowo przegrzewać organizmu. Lepiej unikać ostrych i słonych przypraw, niewskazany jest również czosnek i cebula. Rozgrzewające właściwości ma też kawa, herbata i alkohol, lepiej więc zastąpić te napoje dużą ilością wody. Ajurweda nie poleca również spożywania w tym okresie grzybów, jajek i mięsa. Same posiłki powinny być raczej niewielkie oraz składać się wyłącznie z naturalnych i organicznych składników. Należy spożywać dużo warzyw, owoców i zbóż, najlepiej sezonowych. Latem szczególnie wskazane jest jedzenie produktów surowych, natomiast ciepłe potrawy lepiej gotować na parze, niż smażyć. Smak kwaśny lepiej zastąpić słodkim — truskawkami, malinami, poziomkami, jagodami, brzoskwiniami, arbuzem czy winogronami. Z przypraw warto wybrać bazylię, miętę i oregano.

 

Złota jesień

Pora jesieni charakteryzuje się zimnem, lekkością i suchością, a nasze ciało przygotowując się na czas zimy, zaczyna gromadzić ciepło. O tej porze roku staramy się dostosować nasze menu do pogody panującej za oknem. Najbardziej wskazane są ostre, słone i lekko słodkie smaki. W trakcie deszczowych dni należy uwzględnić w diecie także gorzkie i cierpkie smaki. W tym okresie korzystamy z bogactwa rodzimych zbiorów warzyw i owoców. Niekwestionowaną królową jest dynia, z której można przyrządzić zupy i sosy oraz dodawać do ciast. Zaleca się również spożywanie większej ilości ryżu, orkiszu, kukurydzy, gryki i jęczmienia. Walory smakowe dań przyrządzanych o tej porze roku powinny podkreślić takie przyprawy jak gorczyca, kardamon, anyż, imbir, kozieradka, nasiona kopru włoskiego, czarny pieprz.

Niezależnie od pory roku i sezonowości produktów, dieta powinna być zawsze prawidłowo zbilansowana i urozmaicona. Nawet latem może być uzupełniona produktami mrożonymi,jeśli produkty świeże są akurat niedostępne. Mrożenie żywności daje nam możliwość zrobienia zapasów owoców oraz warzyw w sezonie ich występowania. Sprawia to, że możemy po nie sięgać o dowolnej porze roku, szczególnie jesienią i zimą — komentuje Maciej Radziwiłł, CEO w IceFood.pl.

 

Przypisy