Dołącz do czytelników
Brak wyników

Edukacja żywieniowa , Otwarty dostęp

9 listopada 2021

Acesulfam K – czym jest ta substancja? Czy jest bezpieczny?

0 28

Stosowanie niskokalorycznych i bezkalorycznych słodzików w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat znacznie wzrosło. Jednym z nich jest Acesulfam K, znany również jako acesulfam potasowy. Choć uważany jest za bezpieczny, niektórzy są przekonani, że jego spożywanie nie jest obojętne dla zdrowia.

Osoby starające się schudnąć często zastępują cukier sztucznymi słodzikami. Niektórzy sięgają po słodziki, ponieważ substytuty cukru są często tańsze, a dodatkowo nie są fermentowane w jamie ustnej przez bakterie i nie niszczą zębów. Słodziki cenione są również przez osoby chorujące na cukrzycę. Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością i Polskie Towarzystwo Diabetologiczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania słodzików, w tym acesulfamu i rekomenduje zastępowanie cukru słodzikami zwłaszcza u osób z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej czy nadwagą. Uważa się, że niskokaloryczne substancje słodzące umożliwiają również lepszą kontrolę masy ciała i stężenie glukozy we krwi.1

POLECAMY

Acesulfam potasowy budzi jednak w internecie ogromne kontrowersje. Podczas gdy niektóre badania mówią, że sztuczne słodziki są bezpieczne i są korzystne dla utraty wagi, inne twierdzą, że są szkodliwe dla zdrowia, a nawet powodują przyrost masy ciała. Obecnie ACE-K jest dopuszczony do użytku w ponad 100 krajach, m.in. w Australii, Kanadzie, Japonii, Stanach Zjednoczonych Ameryki i Szwajcarii, a ponad 90 badań potwierdza jego bezpieczeństwo.2 Czy acesulfam K faktycznie szkodzi? Co o acesulfamie potasowym mówią badania naukowe?

Acesulfam K – co to jest?

Acesulfam K to bezkaloryczny, syntetyczny środek słodzący, który jest ponad 200 razy słodszy od cukru. Został odkryty już w 1967 roku, a do powszechnego stosowania został dopuszczony 20 lat później. Na etykietach żywnościowych oznaczany jest kodem E950 i jest jednym z 11 dopuszczonych do stosowania na terenie Unii Europejskiej substancji słodzących. Acesulfam potasowy otrzymywany jest w wyniku reakcji kwasu acetooctowego z potasem. Stąd też jego nazwa – K to symbol chemiczny potasu. Ma postać białego, kryształowego proszku i charakteryzuje się lekko gorzkim posmakiem. Z tego powodu często mieszany jest z innymi słodzikiami, m.in. sukralozą lub aspartamem. Acesulfam nie jest również metabolizowany w organizmie, nie ulega kumulacji i w postaci niezmienionej wydalany jest wraz z moczem.3
 


Z uwagi, iż nie ulega degradacji pod wpływem ciepła, czy też kwaśnych lub zasadowych warunków, jest często stosowany w wielu produktach spożywczych – m.in. pieczywie, słodyczach typu „light”, dietetycznych napojach gazowanych i sokach owocowych. Acesulfam K można również znaleźć w składzie odżywek dla sportowców – stanowi on bezkaloryczną alternatywę dla cukru.4

Czy acesulfam potasowy jest bezpieczny?

Pierwsze badania nad bezpieczeństwem acesulfamu potasowego zostały przeprowadzone w latach 70. Uznano wówczas, że może być on rakotwórczy. Z biegiem czasu okazało się, że badania te miały wiele niedociągnięć, trwały zbyt krótko, a zwierzęta biorące w nich udział nie były odpowiednio monitorowane. Kolejne wieloletnie badania zostały przeprowadzone przez CSPI (Center for Science in Public Interest) w latach 90. i nie wykazały one, aby acesulfam K był niebezpieczny.

Choć acesulfam K jest szeroko stosowany w przemyśle spożywczym od ponad 40 lat, został zatwierdzony m.in. przez FDA (Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków), Komitet Naukowy ds. Żywności (SCF) Komisji Europejskiej, jednak niektórzy uważają, że dotychczas zgłoszone dane dotyczące jego toksyczności nie są wystarczające.

Niektóre przeprowadzone w ostatnich latach badania sugerują, że spożywanie sztucznych słodzików może zaburzać metabolizm człowieka, zwłaszcza gospodarkę węglowodanową. Co więcej, sztuczne słodziki mogą powodować nietolerancję glukozy i indukować zespół metaboliczny, a ich spożycie może powodować wzrost masy ciała.5 Inne badania wykazały, iż acesulfam K w nadmiernych ilościach może wchodzić w interakcje z DNA komórkowym i prowadzić do zmian cytotoksycznych komórek.6

Niektóre badania sugerowały również, że acesulfam K może zwiększać ryzyko niektórych typów nowotworów lub też powodować mutacje w komórkach szpiku kostnego. Badania te jednak zostały ocenione przez Komitet Naukowy ds. Żywności i stwierdzono, że były one przeprowadzone nieprawidłowo, a ich adekwatność była znacząco wątpliwa.7

Czy jest więc się czego obawiać? W świetle obecnych danych oraz według ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia i Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności stosowanie acesulfamu K nie jest szkodliwe dla zdrowia, a sam słodzik nie wykazuje żadnych działań niepożądanych. Nie stwierdzono również, aby był rakotwórczy, mutagenny czy toksyczny.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oraz Komitetu Ekspertów ds. Dodatków do Żywności bezpieczne, maksymalne dzienne spożycie acesulfamu K wynosi do 15mg/kg masy ciała. Jest to bardzo duża ilość – szacuje się, że słodzika wynosi około 20% dopuszczalnego dziennego spożycia, tak więc ryzyko nadmiernego spożycia jest bardzo niskie.8


Bibliografia:

  1. Łajdecka, K., & Kujawska-Łuczak, M. (2016). Stosowanie niskokalorycznych środków słodzących u osób z cukrzycą typu 2. In Forum Zaburzeń Metabolicznych (Vol. 7, No. 1, pp. 24-30)., https://journals.viamedica.pl/forum_zaburzen_metabolicznych/article/view/47001
  2. Belton, K., Schaefer, E., & Guiney, P. D. (2020). A Review of the Environmental Fate and Effects of Acesulfame‐Potassium. Integrated environmental assessment and management, 16(4), 421-437.,   https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7318193/
  3. Młyński D., Słodziki, https://www.dia.com.pl/wp-content/uploads/2021/01/Slodziki-mgr-farm.-Dawid-Mlynski.pdf
  4. Bian, X., Chi, L., Gao, B., Tu, P., Ru, H., & Lu, K. (2017). The artificial sweetener acesulfame potassium affects the gut microbiome and body weight gain in CD-1 mice. PloS one, 12(6), e0178426.,  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5464538/
  5. Zdrojewicz, Z., Kocjan, O., & Idzior, A. (2015). Substancje intensywnie słodzące–alternatywa dla cukru w czasach otyłości i cukrzycy. Med Rodz, 2(18), 89-93.,  http://www.medrodzinna.pl/wp-content/uploads/2015/08/mr_2015_089-093.pdf
  6. Rosa N., Acesulfam K. Czy jest bezpieczny i warto go stosować?,  https://dietetycy.org.pl/acesulfam-k/

Przypisy