Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp

27 kwietnia 2021

Dieta przy PCOS – zalecenia dietetyczne i suplementacyjne

0 2030

Zespół policystycznych jajników, tzw. PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) to problem, który przyczynia się bezpośrednio do powstawania zaburzeń w pracy układu hormonalnego. Te zaś przekładają się na problemy metabolizmem, pracę układu krążenia, masę ciała i kłopoty z zajściem w ciążę.

Jak pokazują badania, z PCOS zmaga się spora część kobiet w wieku rozrodczym: szacuje się, że nawet 15 procent[1]. Liczbowo jest to nawet 10 milionów kobiet na całym świecie[2]! Dlatego też odpowiednia dieta przy PCOS to jeden z kluczowych elementów, które pozwalają nie tylko złagodzić dolegliwości wiążące się z zespołem policystycznych jajników, ale również utrzymać prawidłową masę ciała.

POLECAMY

Zespół policystycznych jajników – przyczyny i objawy

O przyczynach PCOS jak dotąd wiadomo stosunkowo niewiele. Badania pokazały[5], że czynnikiem wpływającym na problem PCOS jest otyłość, do której z kolei prowadzi zbyt duża podaż energii z pożywienia. Dlatego nie tylko dieta przy PCOS, ale także w samej profilaktyce zespołu policystycznych jajników ma ogromne znaczenie.

Zespół policystycznych jajników stanowi w zasadzie kumulację wielu różnych objawów[2,3], które mogą wystąpić bezpośrednio po zakończeniu okresu dojrzewania, jednak nierzadko rozwijają się także już w czasie dorosłości. Jednym z najczęściej występujących objawów PCOS są zaburzenia miesiączkowania i ciężkie dolegliwości bólowe podczas krwawień. Menstruacja w PCOS występuje rzadko: przerwy pomiędzy kolejnymi krwawieniami mogą wynosić więcej niż 35-38 dni, jednak u części kobiet następuje całkowity brak miesiączki. Powodem zaburzeń może być wiążący się z PCOS brak owulacji.

Innym symptomem zespołu policystycznych jajników jest podwyższony poziom androgenów, czyli męskich hormonów rozrodczych o charakterze steroidowym. Ich zadaniem u mężczyzn, poza regulacją pracy układu rozrodczego, jest między innymi wpływanie na „męski wygląd”: przyczyniają się one do powstawania owłosienia na ciele, zarostu i typowej dla mężczyzn budowy anatomicznej. W organizmie kobiety androgeny są w odpowiednio mniejszych ilościach produkowane w jajnikach. Jeżeli pod tym kątem występują nieprawidłowości, mogą one spowodować liczne zaburzenia, w tym maskulinizację budowy ciała, silniejsze owłosienie na ciele, trądzik, łysienie[4].

Kolejnym objawem PCOS są torbiele na jajnikach, czyli cysty – stąd nazwa „policystyczne jajniki”. Są one wypełnione płynem i mogą wystąpić w obrębie jednego lub obu jajników. Wiele kobiet nie doświadcza tego objawu, za to ma problemy z dwoma wcześniej wymienionymi[3].

PCOS może dać też mniej oczywiste objawy, takie jak depresja, stany lękowe, zmiany nastroju, zaburzenia snu i niepłodność. Najpopularniejszym wciąż pozostaje jednak otyłość brzuszna. Dlatego właściwa dieta przy PCOS, o której dowiesz się z kursu Dietoterapia w zaburzeniach hormonalnych i metabolicznych to niezwykle istotny czynnik, pozwalający okiełznać problem otyłości brzusznej występującej przy PCOS.

Jak schudnąć przy PCOS?

Właściwa dieta przy PCOS to w wielu przypadkach kluczowy element, wspierający walkę z chorobą i jej powikłaniami. Jednak badania pokazują, że dieta, jako jeden z bardziej istotnych czynników środowiskowych, ma znaczący wpływ na samo powstanie PCOS. Jak wspominaliśmy wcześniej, nadmierna podaż energii z dietą prowadzi do otyłości, a otyłość jest czynnikiem ryzyka zespołu policystycznych jajników.

Do problematycznych składników w żywności, zgodnie z badaniami, zalicza się wysoka podaż żywności zawierającej końcowe produkty glikacji białek, tzw. AGE[5]. Warto, aby w ramach postępowania terapeutycznego dieta przy PCOS wykluczała takie składniki. Obok diety równie ważne jest to, w czym przechowujemy nasze jedzenie. Problematyczne mogą być opakowania, w których skład wchodzi bisfenol A – popularny składnik tworzyw sztucznych. Kontakt żywności z bisfenolem A, który może występować w puszkach czy plastikowych butelkach, potencjalnie naraża człowieka na przyswajanie tego szkodliwego składnika.

Leczenie PCOS – dietoterapia

Leczenie dietą stanowi bardzo popularną i skuteczną formę walki z PCOS. Nie istnieje jedna specjalna dieta przeznaczona konkretnie dla kobiet zmagających się z policystycznymi jajnikami, jednak, jak pokazało badanie z 2015 roku tzw. dieta DASH – Dietary Approaches to Stop Hypertension, skierowana do osób cierpiących na nadciśnienie, pozwoliła w ciągu 8 tygodni znacznie zredukować otyłość brzuszną i insulinooporność, często występujące także przy PCOS. Dlatego też DASH może być dobrym modelem diety przy PCOS.

Badania pokazały[7], że niezależnie od stosowanej diety przy PCOS, utrata masy ciała wiąże się z poprawą markerów stanu zdrowia przy występowaniu tego zespołu objawów. W trakcie badania z 2016 roku kobiety z PCOS stosowały wybrane przez siebie diety mające na celu redukcję masy ciała. Diety nieznacznie różniły się między sobą. Okazało się, że większej utraty masy ciała doświadczyły te kobiety, które w przebiegu badania stosowały dietę z przewagą tłuszczów jednonienasyconych. Regularność miesiączek poprawiła się natomiast przy diecie obejmującej produkty o niskim indeksie glikemicznym. Diety niskowęglowodanowe i te o niskim indeksie glikemicznym przyczyniły się także do ogólnej poprawy jakości życia, zmniejszenia insulinooporności, poprawy poziomów cholesterolu całkowitego, lipoprotein o dużej gęstości i fibrynogenu.

Liczne badania sugerują także, że niedobór witaminy D3 może wiązać się z występowaniem objawów typowych dla PCOS, takich jak insulinooporność czy hiperinsulinizm. Niedobór witaminy D3 w połączeniu z niedoborem wapnia prowadzi z kolei w znacznym stopniu do zaburzeń miesiączkowania. Warto postawić zatem również na produkty zawierające te składniki.

Dieta przy PCOS bez tajemnic

Dietoterapia w zaburzeniach hormonalnych i metabolicznych jest to kurs, który pozwoli Ci m.in. poznać tajniki diety przy PCOS. Kurs obejmuje najważniejsze informacje dotyczące rekomendowanego postępowania żywieniowego u pacjentek z zespołem policystycznych jajników (PCOS), współistniejącą insulinoopornością oraz hiperinsulinizmem. Polecamy dla wszystkich specjalistów!


Źródła:

  1. Phy J., Pohlmeier A., Cooper A., Watkins P., Spallholz J., Harris K., Berenson A., Boylan M. Low Starch/Low Dairy Diet Results in Successful Treatment of Obesity and Co-Morbidities Linked to Polycystic Ovary Syndrome (PCOS). 2015. Journal of Obesity & Weight Loss Therapy. dx.doi.org/10.4172%2F2165-7904.1000259. Dostęp: 19. 04. 2021
  2. pcosaa.org/overview. Dostęp: 19. 04. 2021
  3. nichd.nih.gov/health/topics/pcos/conditioninfo. Dostęp: 19. 04. 2021
  4. pl.wikipedia.org/wiki/Androgeny. Dostęp: 19. 04. 2021
  5. eurekaselect.com/76256/article. Dostęp: 19. 04. 2021
  6. Asemi Z., Esmaillzadeh A. DASH Diet, Insulin Resistance, and Serum hs-CRP in Polycystic Ovary Syndrome: A Randomized Controlled Clinical Trial. 2015. Hormone and Metabolic Research. thieme-connect.com/products/ejournals/abstract/10.1055/s-0034-1376990. Dostęp: 19. 04. 2021
  7. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23420000/. Dostęp: 19. 04. 2021

Przypisy